poniedziałek, 28 września 2026
,18:00
Zapraszamy na kolejne, trzecie już spotkanie z cyklu „Długa droga do domu”. Tym razem gościć będziemy wydawców i wydawczynie literatury białoruskiej po polsku oraz literatury polskiej po białorusku. Rozmowę moderować będzie kurator cyklu – Andrej Chadanowicz. Trzecie spotkanie nosi tytuł: „Kto się (nie) boi literatury sąsiadów?”
Czy istnieje literatura Europy Środkowej i jakie miejsce w niej zajmują nasze literatury? Czy my, Białorusini i Polacy (a także Ukraińcy i Litwini), dobrze znamy nawzajem swoje literatury? Czy w Polsce zmieniło się podejście do literatury białoruskiej w 2020 i 2022 roku? Czy wzrosło zainteresowanie literaturą polską wśród Białorusinów, którzy zmuszeni byli znaleźć się w Polsce? Czy jesteśmy gotowi ją czytać w białoruskich przekładach? Kto dziś interesuje się tłumaczeniami polskiej i białoruskiej klasyki? Jak wydawcy znajdują u sąsiadów nowości książkowe warte przetłumaczenia i wydania? Czy mają strategię wyboru autorek i autorów? Czy w Polsce odczuwa się niedobór tłumaczy i tłumaczek literatury z języka białoruskiego?
Na te i inne pytania będziemy szukać odpowiedzi wraz z wydawcami i wydawczyniami: Valantsiną Andreyevą (wydawnictwo Gutenberg Publisher, Kraków), Laurynasem Vaičiūnasem (wydawnictwo KEW, Wrocław) i Aleksandrą Zińczuk (wydawnictwo Warsztaty Kultury, Lublin). Moderator: Andrej Chadanowicz.
«Хто (не) баіцца літаратуры суседзяў?»
Ці існуе літаратура Цэнтральнай Еўропы і якое месца займаюць у ёй нашыя літаратуры? Ці добра мы, беларусы і палякі (а таксама ўкраінцы і літоўцы), ведаем літаратуру адно аднаго? Ці змяніліся ў Польшчы адносіны да беларускай літаратуры ў 2020-м і ў 2022-м годзе? Ці павялічылася цікавасць да польскай літаратуры ў беларусаў, што вымушана апынуліся ў Польшчы? Ці гатовыя мы чытаць яе ў беларускіх перакладах? Каго сёння цікавяць пераклады польскай і беларускай класікі? Як выдаўцы знаходзяць у суседзяў вартыя перакладу і выдання кніжныя навінкі? Ці маюць стратэгію выбару аўтарак і аўтараў? Ці адчуваецца сёння ў Польшчы недахоп перакладчыкаў і перакладчыц літаратуры з беларускай мовы?
На гэтыя ды іншыя пытанні будзем шукаць адказаў з выдаўцамі і выдаўчынямі Валянцінай Андрэевай (выдавецтва Gutenberg, Кракаў), Лаўрынасам Вайчунасам (выдавецтва KEW, Уроцлаў) і Аляксандрай Зіньчук (выдавецтва Warsztaty Kultury, Люблін). Мадэратар Андрэй Хадановіч.
📚Czas: 28 września, godz. 18.00
📚Miejsce: Klub Proza, Przejście Garncarskie 2
Tłumaczenie z języka białoruskiego na język polski: Zhanna Nogina
Wstęp wolny
📚O gościach i gościniach:
Aleksandra Zińczuk – literaturoznawczyni, poetka, eseistka, antropolożka społeczna, tłumaczka. Menedżerka kultury, redaktor naczelna czasopisma „Kultura Enter” oraz redaktorka prowadząca Wydawnictwa Warsztaty Kultury. Za swoją twórczość oraz inicjatywy wydawnicze wyróżniona m.in. Nagrodą „Literatury na Świecie” oraz Międzynarodową Nagrodą Literacką im. Hryhorija Skoworody. Od lat aktywna w tworzeniu przestrzeni praktykowania dialogu międzykulturowego na przecięciu dziedzictwa kulturowego, historii, sztuki i literatury. Od początku wojny zaangażowana w niesienie pomocy Ukrainie.
Valantsina Andreyeva – współzałożycielka i redaktorka naczelna niezależnego białoruskiego wydawnictwa Gutenberg Publisher, założonego w 2023 roku na emigracji w Krakowie. Wcześniej pracowała w kilku białoruskich wydawnictwach oraz w czasopiśmie „Nasza Historyja”. Współzałożycielka (razem z mężem Ilją Andrejewem) studia twórczego imago.by, zajmującego się historyczną kartografią i imagologią Białorusi, w ramach którego m.in. wznowiła mapę Białoruskiej Republiki Ludowej (2017) i zrekonstruowała XVI-wieczną panoramę Grodna autorstwa M. Zünda (2018). Współautorka książek „Brześć na starych mapach i planach” (2019) i „Mińsk na starych mapach i planach” (2021).
Laurynas Vaičiūnas – prezes zarządu Kolegium Europy Wschodniej. Absolwent University of Bath i University College London. Od kilkanastu lat zajmuje się współpracą kulturową w Europie Środkowej i Wschodniej oraz analizą polityki międzynarodowej. Specjalizuje się w sprawach białoruskich, ukraińskich i litewskich. Od lat nadzoruje rewitalizację szesnastowiecznego zamku na wodzie w Wojnowicach i eksploruje sposoby odpowiedzialnego wykorzystania dziedzictwa. Jest współpracownikiem litewskiego nadawcy publicznego LRT w Polsce.
📚O prelegencie:
Andrej Chadanowicz – autor 11 tomów poetyckich i książki z wierszami dla dzieci. W Polsce ukazały się jego zbiory „Święta nowego rocku” oraz „Zabawy fantomowe”. Tłumaczony na 12 języków. Przekłada literaturę na język białoruski z polskiego, francuskiego, ukraińskiego, angielskiego i rosyjskiego. Należy do Związku Białoruskich Pisarzy, a także do Białoruskiego PEN Clubu, którego w latach 2008–2017 był prezesem. Wielokrotnie nagradzany, za swoje tłumaczenia literatury polskiej otrzymał Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Nagrodę Polskiego PEN Clubu. Był również laureatem Nagrody im. Carlosa Shermana za przekład poezji Charlesa Baudelaire’a na język białoruski, Nagrody im. Natalii Arsienniewej za tom „Szkoła trawy” i Nagrody Rzeczpospolitej im. Jerzego Giedroycia. Pełnił także rolę jurora w Międzynarodowej Kapitule Nagrody im. Wisławy Szymborskiej (2016 do 2021). Obecnie pełni funkcję przewodniczącego Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus.
Projekt dofinansowany ze środków Centrum Mieroszewskiego w ramach III Otwartego Konkursu.